Selandia

 

Nyutgjeving av Hans Seland-bok

 

Me mintest nyleg Hans Seland med ein programkveld i det nye kulturhuset, Spira i Flekkefjord i mars 2017. Då var det 150 år sidan han blei fødd på Seland i gamle Nes kommune.

 

Me rokk ikkje meir i jubileumsåret, men nå vil me prøva å få gitt ut ei bok med barneforteljingane hans, ført over til moderne språkdrakt. Me vil bl. a. tilby boka i elektronisk versjon til grunnskolar på sørvestlandet, slik at unge i dag kan møta dagleglivet i området for 100 år sidan, presentert gjennom forfattaren sine levande tekstar.


Litteraturvitar og førsteamanuensis Svein Slettan ved Universitetet i Agder (UiA) vil vera redaktør for boka, velje ut tekstar og oppdatere språket til moderne og lettlesen nynorsk. Han krev ikkje honorar for arbeidet.


Samla budsjett for eit lite opplag blir då kr 60.000. Kulturlaget Seland vil søka om tilskot frå Flekkefjord kommune og andre. Forlagshuset Vest as, Sandnes vil gjerne publisere boka.


Ved forpliktande førehandstinging, blir prisen 250 kroner pr. bok. Gi oss melding innan 1. september om du vil få reservert ei eller fleire eksemplar av boka. Send epost til nseland@online.no eller ring Nils på telefon 9066 6867.


Med helsing Kulturlaget Seland

 

Kristiansand/Seland den 24/6-2018

Hans Ingvar og Nils Seland

 

Bonde og litterer altmoglegmann.pdf

 

Den 5. mars 2017 var det 150 år sidan Hans Seland blei fødd

 

For å markera dette, inviterte me til ein kulturkveld i den nye storstova, Spira i Flekkefjord lørdag den 4. mars.

 

Dette var dei mest kjende arbeidsområda hans:
• Komikaren og moromannen som samla og fortalde skjemte-historiar på sin eigen dialekt for fulle hus både i Oslo (I Tutti Frutti-revyen på Eldorado scene i Storgt. på 1890-talet) - og over store deler av landet. Kanskje ein av dei første “Stand-up-komikarane"?

• Barnebokforfattaren. Boka om Prinsesse Gullsko kom ut i mange opplag. Dyreforteljingar - f. eks. “Dagros og andre dyr”.

• Folkelivsskildraren med levande og innsiktsfull forteljing om livet på små heiegardar på Sør-Vestlandet. Dei var alle småkårsfolk, men likevel stolte sjølveigarar , og med stemmerett ved valg. Ei rik kjelde til kulturhistoria for vestre del av Vest-Agder.

• Redaktør og skribent i Grannen - “samlingsblad for segn og soge” med lokalhistorie frå Vestre del av Vest-Agder. Bladet blei lenge gitt ut av Mållaget i Flekkefjord i samarbeid med Agder. Flekkefjord historielag har seinare gitt ut Grannen samla.

• Kampen for rettferd. Arbeid med Hetlesaka - ei påstått drapssak - i meir enn 40 år. Dei dømde blei frikjend ved Høgsterettsdom i 1940-åra. Dette var den første saka i moderne norsk rettshistorie som nådde fram til fornya behandling etter vedtak i Høgstrett. Gjennomføring av domen blei gjort av Gulating lagmannsrett.

• Eigne dikt og salmar. Gjendikting av salmar og dikt/songar på nynorsk - bl. anna Grundtvig, Wexels, Jeppe Aakjær, Holberg m. fl.

• Faglitteratur innan landbruk. Bok om fruktdyrking.

• Organisasjonsmannen og politikaren (varamann til Stortinget for Venstre) Med på skipinga av Bondepartiet. Styreverv i pionertida både i Noregs Mållag og Norges Bondelag.

Dei som var med i programmet:

  • Andreas Hompland.  Hompland tok utgangspunkt i boka Arbeidsmann av Hans Seland og sitt eige arbeid med avhandlinga frå 1984: "To-kyrs industriarbeidarar i streik : Trælandsfos, Kvinesdal 1925"
    Samandrag av foredraget
  • Adv. Bjørn Stordrange. Om Hans Seland sitt arbeid med justismordet Hetlesaka.
    Samandrag av foredraget
  • Idar Stegane, litteraturvitar som har forska på det norske skriftlivet generelt og det nynorske skriftlivet spesielt.
    Samandrag av foredraget
  • Elevar ved Flekkefjord kulturskole framførte ei av barneforteljingane frå boka "Prinsesse Gullsko".
  • Arne Stakkeland, Kjell Halvorsen og Ole Z.. Torkildsen.
    Songar som er dikta eller gjendikta til nynorsk av Hans Seland
  • Leikarringen til Flekkefjord ungdomslag og mållag. Dans
  • Ingvild Seland: "Det står kvinner bak". Om kona, Serena sin rolle for kunstnaren sin karriere.
    Samandrag av foredraget   Fullversjon av foredraget
  • Ole Z. Torkildsen. Programleiar og forteljar

 

Presentasjonar:

  • Flekkefjord historielag (Medarrangør). Grannen-bøkene
  • Flekkefjord Bibliotek. Utstilling med ein del av bøkene

 

 

Kulturkvelden blei støtta av:

  • Flekkefjord Sparebank
  • Flekkefjord Ungdomslag og Mållag
  • Flekkefjord Historielag
  • Kvinesdal Historielag
  • Nes Bondelag
  • Stiftelsen Fritt Ord

 

Medarrangør:

 

Artikkel i Agder fredag 24. feb.

Artikkel i Agder mandag 6. mars

 

Elles i jubileumsåret har Ingvar Olimstad halde foredrag om Hans Seland desse stadene:

- 31. mars: Sand. Årsmøte i Rogaland mållag.

- 15. juni:   Ørsta. Seniorlaget Norsk folkehøgskule

- 12. okt.:   Egersund. Dalane mållag og Egersund bibliotek

 

Artiklar: Årsskrift 2017 Agder Historielag:  Hans Seland (1867-1949) Bonde og litterær altmogelegmann. Av Amanuensis Oddbjørn Johannessen, Universitetet i Agder.

 

Annonse i Aftenposten 27/2-1893:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Eventyrforteljaren med dei to eldste døtrene:                          Serena Seland

                                                                                                                                                         

   

"Bonde og bokmann" står det på gravsteinen over farfar. Desse maleria gjorde kunstnaren Frida Rusti under besøk på Seland. Serena var kjøpmannsdotter frå Stavanger og kom til Flekkefjord som nyutdanna lærar først på 1890-talet. I 1896 gifta dei seg, og farmor blei gardkjerring på ein liten, veglaus heiegard.  Her fødde ho opp 8 barn, stelte for sin gamle far og sine sjuke svigerforeldre og dreiv garden mens Hans var på sine turnear i inn- og utland.

Nils Seland

 

Her er det samla inn ein del stoff om- og av Hans Seland:

 

Årbok Agder Historielag 2017 - Hans Seland - Bonde og litterær altmoglegmann

 

Syn og Segn 1949: Nekrologar av Halvdan Koth og Olav Midttun.

 

Artikkel i "Norsk jord" frå 1942

 

Aftenposten om styremøte i Norges Bondelag 24. mai 1945

 

Sigrid Arne: "Hans Selands forfattarverksemd i høve til ein alternativ nynorsk litterær institusjon rundt århundreskiftet"

 

Utdrag frå: Tore Gjelsvik, "Hjemmefronten"

 

Artikkel av Ingvild Seland i Julehilsen fra Flekkefjord 2016

 

Artikkel i Magasinet for alle desember 1942

 

Foto i Digitalarkivet

 

Om Hans Seland i digitale oppslagsverk:

Norsk biografisk leksikon

Allkunne

 

I styret i Landmannsforbundet - seinare Norges Bondeleg og i Bondepartiet hadde Hans Seland tett - og til dels ideologisk kontakt med Johan E. Mellbye

 

Hans Seland som "Mold-evangelist". Brynjulv Gjerdåker har skrive ein artikkel til Gamalt frå Voss. Han kjem inn på dei ideologiske straumane i bonderørsla på 1920- og 1930-talet. Artikkelen kan du lasta ned som pdf-fil her.

 

Her kan du lasta ned og høyra eit program laga for NRK av Morten Ringard før 80-årsdagen i mars 1947 .

Ringard laga også eit program om Hans Seland for Skolekringkastinga i 1951.

 

"Då oldefar møtte den amerikanske presidenten" Ei biletforteljing av Halldis Prestegård

 

Statsarkivet: "Magnus Breilid (1896-1975) var født i Bjelland og døde i Kristiansand. Av yrke var han avismann, men i det lokalhistoriske miljøet markerte han seg først og fremst som folkeminnegransker og bygdebokforfatter. Han drev i mange år fra 1942 Sentralkontoret for bygdesogearbeidet på Agder som et enmannsforetak og var en viktig person bak opprettelsen av Agder Akademi i 1962. I ungdommen forfattet han boka "Dei gamle fortel". Gjennom Sentralkontoret sto han for utgivelse av bokserien "Agder i segn og soge" i ni bind (1967-1972):
I. (om Hans Seland, Gunnar Rysstad, Arne Laudal, Torgeir Bjørnarå)"

 

Kort biografisk artikkel i Bind 1 i serien om Menn og Minne frå Agder
samla og redigert av Magnus Breilid.

Liste over bøker av- eller om Hans Seland

Digitaliserte bøker på Nasjonalbiblioteket

Statsarkivet sin katalog over materiale etter Hans Seland

Frå POLSYS - Data om det politiske system

Pdf-utgave av Hetlesaka

Pdf-utgave av salmeheftet Helg    (Grundtvig-versjonen: Et lidet Barn saa lysteligt)

Tenk naa ein gong - -salme i gjendikting saman med Anders Hovden.        Framført av Sondre Bratland    Noter

 

Pdf-utgave av Um Amerika

Sjå elles kva Google har å by på om farfar   (nokre av treffa er norsk veghistorie av sonesonen med same navn)

Frida og Olav Rusti

Idar Stegane: Prøveforelesing: "Sjølvbiografi som sjølvforståing i den nynorske tradisjonen med grunnlag i lesing av Hans Seland: "Ar og dagar" og Anders Hovden: "Attersyn".

 

Artikkel i "For bygd og by"- "Heimen" frå 1927

 

 

No er dagen full av song

og no er vipa komen

Graset gror ved vidd og vang

og blome står ved blome.

 

"Henta, henta blomar små

raude, kvite, gule blå.

Henta, henta blomar."

 

No vil møy med silketråd

på brurelinet sauma.

Den som kjærast ei kan få

han tek seg ein i draume.

 

"Henta, henta - - -

 

Rekk meg til ein kvist av eik

Her skal ingen syrgja

Så, så lyktar vi vår leik

så glade som vi byrja.

 

"Henta, henta - - -

 

(lyktar = sluttar)

 

Gjendikta til norsk av Hans Seland frå eit dikt av den danske lyrikaren Jeppe Aakjær.

 

 

 

 

Vivamus ac purus. Nullam interdum ullamcorper libero. Morbi vehicula imperdiet justo. Etiam mollis fringilla ante.

 

Donec et dui. Cselandia aptent taciti sociosqu ad litora torquent per conubia nostra, per inceptos hymenaeos. Etiam mi libero, luctus nec, blandit ac, rutrum ac, lectus

 

 

 

bunn